Tez ticaretine ağır yaptırımlar yolda
AK Parti'nin hazırladığı yeni yasa teklifi, üniversitelerde bilim etiğine aykırı uygulamalara karşı kapsamlı yaptırımlar öngörüyor. Teklif yasalaşırsa, başkasına ücretli ya da ücretsiz tez, makale, kitap veya proje hazırlatarak ön lisans, lisans, yüksek lisans ya da doktora diploması alanların diplomaları ve akademik unvanları geri alınacak. Teklifte, üniversitelerde görev yapan öğretim elemanlarının da bu fiilleri işlemesi halinde meslekten çıkarılması öngörülüyor.
Milyonlarca liraya ulaşan para cezaları
Teklife göre başkaları adına tez, makale, kitap veya proje hazırlayan ya da buna aracılık edenlere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Günlük adli para cezasının miktarına göre bu tutar yaklaşık 500 bin TL ile 5 milyon TL arasında değişebilecek.
Bu faaliyeti ticari olarak sürdürenler için yaptırım daha da ağır olacak. Ticari tez hazırlayanlara 10 bin günden 20 bin güne kadar adli para cezası uygulanabilecek. Böylece ceza miktarı 1 milyon TL ile 10 milyon TL seviyesine kadar çıkabilecek. Hazır tez veya akademik çalışma kullanarak diploma ya da akademik unvan elde edenler de para cezasıyla karşı karşıya kalacak.
Yasa dışı eğitim faaliyetlerine de ceza
Teklif yalnızca tez ticaretini değil, mevzuata aykırı eğitim faaliyetlerini de kapsıyor. Buna göre, yurt dışındaki bir eğitim kurumu adına Türkiye'de izinsiz ön lisans, lisans veya lisansüstü program açan ya da işletenlere 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve adli para cezası verilmesi planlanıyor.
Ayrıca yasa dışı eğitim kurumları veya programlarının reklamını yapanlara da 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve adli para cezası uygulanması öngörülüyor. Teklifin önümüzdeki günlerde TBMM Milli Eğitim Komisyonu'nda ele alınması bekleniyor.
Son yıllarda internet üzerinden ücret karşılığında tez ve akademik çalışma hazırlayan kişi ve şirketlerin sayısındaki artış, akademik etik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Hazırlanan düzenleme, diploma güvenilirliğini artırmayı ve bilimsel üretimde etik ihlallerini caydırmayı amaçlıyor.
Yorum Yazın