Rusya, Türkiye'den gerçekleştirilen sert çekirdekli meyve ihracatına yönelik yeni bir tedbiri yürürlüğe aldı. Rusya Federal Veterinerlik ve Bitki Sağlığı Denetim Servisi (Rosselkhoznadzor), 18 Temmuz itibarıyla Türkiye'deki beş ihracatçı firmadan yapılacak sert çekirdekli meyve ithalatına geçici kısıtlama uygulanacağını duyurdu. Kararın kayısı, şeftali, nektarin, kiraz, vişne, erik ve benzeri sert çekirdekli meyveleri kapsadığı bildirildi. Rus makamları, uygulamanın yalnızca belirlenen beş ihracatçı firmayı ilgilendirdiğini, Türkiye'den yapılan tüm meyve sevkiyatlarını kapsayan genel bir yasak niteliği taşımadığını vurguladı. 

 

Rosselkhoznadzor tarafından yapılan açıklamada, söz konusu kararın Türkiye'den Rusya'ya gönderilen ürünlerde Avrasya Ekonomik Birliği üyesi ülkeler açısından karantinaya tabi zararlı organizmaların sistematik biçimde tespit edilmesi nedeniyle alındığı belirtildi. Kurum, uygulamanın Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesi ile Rusya'nın bitki karantinasına ilişkin ulusal mevzuatı çerçevesinde hayata geçirildiğini bildirdi. Açıklamada hangi zararlı organizmaların tespit edildiğine ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmazken, kısıtlamanın geçici nitelikte olduğu ve ilerleyen süreçte yapılacak denetimlerin sonuçlarına göre yeniden değerlendirileceği ifade edildi. 

 

Rus makamları, uygulamadan etkilenen firmaların isimlerini ilk açıklamalarında paylaşmadı. Ancak daha sonra uluslararası tarım sektörü kaynaklarında, kısıtlamanın beş Türk ihracatçı firmayı kapsadığı bilgisi yer aldı. Buna göre uygulamanın yalnızca belirlenen firmaların Rusya'ya gerçekleştireceği sevkiyatları etkilediği, diğer ihracatçıların mevcut prosedürler çerçevesinde ticaretlerini sürdürebileceği aktarıldı. 

 

Rusya, Türkiye'nin yaş meyve ve sebze ihracatında en önemli pazarlarından biri olmayı sürdürüyor. Özellikle kiraz, kayısı, şeftali ve nektarin gibi sert çekirdekli meyvelerde Rusya pazarı önemli bir paya sahip bulunuyor. Ticaret Bakanlığı tarafından daha önce yayımlanan pazar raporlarında da Rusya'nın, karantina zararlıları veya pestisit kalıntısı tespit edilmesi durumunda firma bazlı ithalat kısıtlamaları uyguladığı belirtilmişti. Bu nedenle benzer tedbirlerin geçmiş yıllarda da belirli ihracatçılar için zaman zaman devreye alındığı biliniyor. 

 

Uzmanlar, mevcut kararın Türkiye'den Rusya'ya yapılan tüm sert çekirdekli meyve ihracatını durdurmadığını, yalnızca belirlenen firmalara yönelik geçici bir tedbir olduğunu değerlendiriyor. Buna karşın uygulamanın, ihracatçı firmaların sevkiyat planları ile ticari faaliyetlerini kısa vadede etkileyebileceği ifade ediliyor. Sektör temsilcilerinin ise Rus makamlarıyla teknik görüşmeler yürüterek tespit edilen sorunların giderilmesine yönelik çalışmalar yapması bekleniyor. 

 

Sürecin ilerleyen aşamasında Rusya'nın gerçekleştireceği yeni denetimler ve Türkiye'den yapılacak resmi açıklamalar, kısıtlamanın kapsamı ile süresinin netleşmesinde belirleyici olacak. Geçici tedbirin kaldırılıp kaldırılmayacağı ise yapılacak kontrollerin sonuçlarına ve iki ülke arasındaki teknik değerlendirmelere bağlı olarak şekillenecek.