Çin'in kuzeybatısında gerçekleştirilen bilimsel araştırmalarda bulunan yaklaşık 385 milyon yıllık mikroskobik kehribar parçaları, bugüne kadar keşfedilen en eski kehribar örnekleri olarak kayıtlara geçti. Orta Devoniyen Dönemi'ne tarihlenen bulgular, daha önce bilinen en eski kehribar kayıtlarını yaklaşık 65 milyon yıl geriye taşırken, dinozorların ortaya çıkışından yaklaşık 150 milyon yıl öncesine uzanıyor. Bilim insanları, keşfin yalnızca kehribarın yaşına ilişkin bilgileri değiştirmekle kalmadığını, aynı zamanda ilk kara bitkilerinin evrimi konusunda da önemli veriler sunduğunu açıkladı. 

 

Araştırma kapsamında Çin'in Hujiersite Formasyonu'nda yer alan kömür yataklarından elde edilen yaklaşık 10 kilogramlık örnek ayrıntılı biçimde incelendi. Yapılan analizlerde çapları 0,1 ila 1,5 milimetre arasında değişen toplam 241 mikroskobik kehribar parçası tespit edildi. Parçaların son derece küçük olması nedeniyle araştırmacılar ultraviyole ışık kullanarak floresans gösteren örnekleri belirledi. Daha sonra gerçekleştirilen kimyasal analizler, bulunan materyalin günümüzde bilinen kehribarlarla aynı temel yapısal özellikleri taşıdığını ortaya koydu. Böylece keşfedilen örneklerin gerçekten fosilleşmiş reçine olduğu doğrulandı. 

 

Bilim insanlarına göre keşfin en dikkat çekici yönlerinden biri, reçine üretme yeteneğinin sanılandan çok daha eskiye dayanması oldu. Daha önce bu özelliğin ağırlıklı olarak tohumlu bitkilerin gelişimiyle ortaya çıktığı düşünülüyordu. Ancak yeni bulgular, tohumlu bitkiler henüz ortaya çıkmadan önce yaşayan damarlı ancak tohumsuz bitkilerin de karmaşık terpenoid reçineler üretebildiğini gösterdi. Bu durum, bitkilerin çevresel koşullara karşı savunma mekanizmalarının evrim sürecinin beklenenden çok daha erken başladığına işaret ediyor. 

 

Kehribar, ağaç ve bazı bitkilerin salgıladığı reçinenin milyonlarca yıl boyunca sertleşerek fosilleşmesiyle oluşuyor. Bu doğal malzeme, içinde hapsolmuş böcekler, polenler, mantarlar ve diğer organik kalıntılar sayesinde geçmiş ekosistemlerin anlaşılmasında önemli bir bilgi kaynağı olarak kabul ediliyor. Ancak yeni keşfedilen örnekler mikroskobik boyutta olduğu için içerisinde gözle görülebilecek canlı kalıntıları bulunmadı. Buna rağmen kimyasal yapıları ve oluşum süreçleri, Dünya'nın erken dönem bitki örtüsüne ilişkin önemli ipuçları sağladı. 

 

Araştırmayı yürüten ekip, bu keşfin yalnızca yeni bir yaş rekoru anlamına gelmediğini, aynı zamanda Devoniyen Dönemi'nde yaşayan bitkilerin biyolojik ve kimyasal özelliklerine ilişkin mevcut bilgilerin yeniden değerlendirilmesini gerektirdiğini belirtti. Bilim insanları, benzer yaşta kayaçların farklı bölgelerde de incelenmesiyle daha eski reçine örneklerinin bulunabileceğini ve bitkilerin evrimine ilişkin yeni bulguların ortaya çıkabileceğini ifade etti. 

 

Çalışmanın sonuçları uluslararası hakemli bilim dergisi Science Advances'ta yayımlandı. Araştırmacılar, elde edilen verilerin Dünya'daki erken kara ekosistemlerinin gelişimini anlamaya yönelik çalışmalara önemli katkı sağlayacağını vurgularken, keşfin paleontoloji, jeoloji ve bitki evrimi alanlarında yürütülecek yeni araştırmalar için de önemli bir referans oluşturacağını değerlendirdi.