Türkiye’de yapılaşma oranında artış, ekonomik şartlar ve iklimsel faktörler ekili alanlar üzerinde baskı kurarken, gastronomi turizmi ve üretim verimini arttırmak için izlenen politikalar, tarımı desteklemeye devam ediyor. Ülkemizde tarımın önemli bir parçası olan üzüm bağları, şarap ve geleneksel ürünlerin sergilendiği etkinlikler ile üretimin artışında etkin rol oynuyor.
Ülkemizde yaklaşık 410 bin hektar alana sahip olan üzüm bağları çoğunlukla; Ege Bölgesi (Manisa, Denizli, İzmir), Güneydoğu Anadolu (Gaziantep, Mardin, Diyarbakır), İç Anadolu (Nevşehir/Kapadokya), Marmara Bölgesi (Tekirdağ/Şarköy), Doğu Anadolu (Erzincan/Üzümlü) ve Akdeniz (Mersin, Antalya, Adana)’de yoğunlaşıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı web sitesinde yer alan bilgilere göre, bağlarda üretilen üzümlerin yaklaşık yüzde 51’i sofralık, yüzde 39’u kurutmalık, yüzde 10’u ise şarap üretimi için kullanılıyor. Türkiye’de son 20 yılda bağ alanlarında yüzde 27’lik azalma olsa da üretim veriminde dikkat çekici bir azalma görülmüyor. Hatta yıllık yaklaşık 4 milyon ton üretimi ile dünyada 6. sırada yer alıyor.
Sofralık ve kurutmalık ürünlerin yanı sıra şarap üretiminin de önemli unsurlarından olan üzüm bağları, özellikle de gastronomi turizminde etkin rol oynuyor. Örneğin, şaraplar için tadım etkinliği düzenleniyor. Öyle ki şarap üretimi, eğitim alanında yeni bölümlerin ortaya çıkmasında öncü oldu. Örneğin, meslek liselerinde tarım(bağcılık) ve gıda teknolojisi ile üniversitelerde 2 yıllık şarap üretim teknolojisi ve bağcılık ve şarap üretimi bölümleri gibi. Tadım etkinliklerinin yanı sıra Urla Bağ Yolu, Kapadokya, Bozcaada, Çal gibi bölgelerde bağ bozumu festivalleri, üzüm toplama ve peynir-şarap eşleştirmeleri oldukça popüler. Hatta 2025-2026 rehberlerinde bu rotalar öne çıkıyor. Ayrıca, bazı platformlarda Cumhuriyet dönemi şarapları tadım etkinlikleri ile tarihe yolculuk yapılıyor. Bu tür etkinlikler çok sık kullanılan seyahat sitelerine şarap turları eklenmesinde de etkili oldu.
Öte yandan, bağ alanlarının azalmasının yanı sıra şarap türlerine getirilen yüksek vergi oranları ve reklam kısıtlamaları şarap üretimini zorlamaya devam ediyor. Bu nedenle Türkiye dünya kuru üzüm üretimi ve ihracatında birinci sırada iken, şarap üretiminde Fransa lider konumunda. Fakat, Kültür ve Turizm Bakanlığı sorumluluğunda ve TOBB-TAGEM-BÜGEM iş birliğinde coğrafi bölge esaslı kalite sistemlerinin iyileştirilmesi, önoturizmin desteklenmesi ve özel tüketim vergi oranlarının düşürülmesi yönünde çalışmalar yapılıyor. İstihdama katkıda bulunan şarap sektörü için mevzuat değişikliği de gündemde yerini alıyor.
Yorum Yazın